Աշխատանքային խմբերի ձևավորում և տվյալների վերլուծություն

Այս հանդիպման նպատակն էր ստեղծել Հայաստանի կրթության ապագայի բնութագիրը` ուրվագծելով այն անձնային և մասնագիտական հատկությունները, որ ձևավորվելու են բարեփոխված կրթական համակարգի ազդեցության արդյունքում և որոնք կրող անձինք, իրենց հերթին, ձևավորելու են երկրի այնպիսի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային ապագա, որը համապատասխանում է խմբի անդամների պատկերացումներին։

ԽՈՒՄԲ 1

I. Ի՞նչ անձնային և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Ծանոթություն միջավայրին
  • Ազատ երևակայություն
  • Ուրախության զգացողություն
  • Մոտիվացում
  • Սոցիալական հմտություններ

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • Կիրառական գիտելիքներ և գիտելիքները կիրառելու ընդունակություն,
  • Ինքնառեֆլեքսիա,
  • Իրավագիտակցություն,
  • Համագործակցային, այլ ոչ մրցակցային մտածողություն
  • Ուսուցչի բացարձակ հեղինակության հաղթահարում
  • Քննական և վերլուծական մտածողություն
  • Ինքնատիրապետում,
  • Մոտիվացիա,
  • Մասնագիտական կողմնորոշվածություն (գոնե մոտավոր)
  • Գրավոր և բանավոր խոսքի բավարար տիրապետում
  • Ինքնակրթվելու հմտություններ

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Մասնագիտական հմտություններ
  • Իրավագիտակցություն
  • Բազմակողմանի զարգացում
  • Ճկունություն
  • Փոփոխություններին արագ հարմարվելու կարողություն
  • Պրակտիկ գիտելիքների գերակայություն տեսականի համեմատ
  • Աշխարհաքաղաքացու ինքնագիտակցություն
  • Պատկերացումներ գիտական կամ պրակտիկ աշխատանքի վերաբերյալ

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • Երջանիկ քաղաքացի,
  • Աշխարհաքաղաքացի,
  • Իրավապահանջ,
  • Օինապահ,
  • Պահանջատեր,
  • Բարեկիրթ

Ուսուցիչ

  • Չկաղապարված,
  • Հոգեբանության հիմունքներին տիրապետող,
  • Մեթոդների ընտրության մեջ ազատ,
  • Այլ կարծիքներ և տեսակետներ ընդունող,
  • Ոգեշնչող,
  • Բազմակողմանի զարգացած,
  • Լավ վարձատրվող,
  • Մոտիվացված,
  • Ինտելեկտուալ արվեստագետ,
  • Ինքնազարգացող,
  • Ժամանակին համընթաց քայլող
  • Տարիքային հոգեբանությանը տիրապետող
  • Հեղինակային մանկավարժության ստեղծող  
  • Աշակերտների և ծնողների կողմից գնահատվելու պատրաստ,
  • Գենդերային պատկերի փոփոխմամբ՝ տղամարդ ուսուցիչների բազմապատկում

Բուհի դասախոս

  • Կոմպետենտ
  • Ակտիվ կամ ոլորտում նվաճումների հասած  
  • Արդիական և ժամանակակից
  • Տարակարծությունը կարեւորող

Ծնող

  • Պահանջատեր
  • Սպառողի հոգեբանությունից զերծ
  • Երեխայի հետ միասին հոգեպես աճող

II. Ի՞նչ անձնային և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Հանրակրթական դպրոց

  • Բոլոր երեխաների համար հավասարաչափ կրթության իրավունքի իրականացնող Տեխնոլոգիապես զինված
  • Սեփական կրթական ճանապարհի ընտրության, փորձարկումների, փոփոխությունների հնարավորություն տվող
  • ՇԱՎԻՂ
  • Աշակերտին հետաքրքրող առարկաները ընտրելու հնարավորություն տվող
  • Մեդիագրագիտություն տվող
  • Գենդերային կարծրատիպերը կազմաքանդող
  • Ծնողի դերը բարձրացնող

ԽՈՒՄԲ 2

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Կենցաղային
  • Շատ ինտենսիվ, խաղային տեսքով հմտություններ

Հանրակրթական դպրոցն ավարտելիս

  • Տեխնոլոգիաների օգտագործման հմտություն
  • Քաղաքացու պատասխանատվություն եւ սոցիալական ակտիվություն
  • Սեփական ցանկությունների հստակ գիտակցում
  • Ինքնուսուցում (սովորիր սովորել հմտություն)
  • Ինֆորմացիայի փնտրել/մարսել/Ֆիլտրելու կարողություն
  • Ստեղծագործականություն
  • Սեփական իրավունքների գիտակցում
  • Էթիկա/էսթետիկա/մշակութային ընդհանուր զարգացածություն
  • Հաղորդակցման հմտություններ
  • Որոշումներ կայացնելու համարձակություն
  • Փոխօգնության հմտություններ
  • Միջմշակութային փոխհարաբերման զարգացվածություն

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Հետազոտելու հմտություններ
  • Արժեհամակարգեր (մարդասիրական՞)

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • Ակտիվ քաղաքացու կեցվածք
  • Լեզուների իմացություն
  • Գենդերյաին, ռասայական հանդուրժողականություն

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • Ըստ մասնագիտության աշխատող
  • Մշակույթը և պատմությունը իմացող
  • 2-3 լեզու իմացող
  • Պետությանը նվիրված
  • Հումանիստ
  • Ընտանեկան արժեքների ջատագով

Ուսուցիչ

  • Ղեկավարող/թելադրող մտայնությունից ազատ
  • Ուղղորդող/կազմակերպող
  • Երեխայասեր
  • Հետազոտող
  • Հոգեբանի բազային գիտելիքների տիրապետող
  • Մասնագիտորեն պատրաստված

Բուհի դասախոս

  • Ոչ կոռումպացված
  • Օբյեկտիվ, սկուզբանքային
  • Գիտական/արվեստաբանական հետազոտություններում ներգրավված
  • Քաղաքացիական առումով ակտիվ
  • Մասնագետ իրական կյանքում
  • Ուսանողակենտրոն սկզբունքներին հավատարիմ
  • Հետաքրքիր կերպարի իմիջով՝ առանց բոհեմիկ թափթփվածության

Ծնող

  • Կրթության հանդեպ ակտիվ պահանջատեր
  • Երեխայի տաղանդները բացահայտող, սատարող, ոչ թե խոչընդոտող
  • Երեխայի ընտրությունն ու կարծիքը հարգող
  • Հանդուրժող և վստահող
  • Անտարբերություն չցուցաբերող, բայց երեխայի փոխարեն որոշումներ չկայացնող

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Ուշադրություն ցուցաբերող
  • Ինքնուրույնություն խթանող
  • Կյանքին պատրաստող

Բարձրագույն կրթություն

  • Կրկնվող առարկաներից հրաժարվող
  • Բոնուսային համակարգ կիրառող

III. Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով  մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

Խթանող եւ ապահովող քաղաքացիների՝

  •        ինքնուրույնությունը
  •        ստեղծագործականությունը
  •        քննադատական հայացքը
  •        հանդուրժողականությունը
  •        մարդասիրությունը եւ բարոյականությունը
  •        թիմային աշխատանքը
  •        ազնվությունը
  •        ազգային մշակույթը

ԽՈՒՄԲ 3

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Անձնական հիգիենայի մասին հոգ տանելու ունակություն
  • Հանդուրժողականություն, այլոց չնեղացնելու տրամադրվածություն
  • Շփվելու ընդունակություն, հարցեր տալու համարձակություն
  • Տարրական գիտելիքներ շրջապատող աշխարհի մասին (գույներ, կենդանիներ, ժամ և այլն)

Հանրակրթական դպրոցն ավարտելիս

  • Քննադատական և կրեատիվ մտածողություն
  • Քաղաքացիական գիտակցություն
  • Մասնագիտական կողմնորոշվածություն
  • Հետազատոկան հմտություն
  • Արվեստա(արհեստա)սիրություն
  • Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների տիրապետում
  • Առողջ հոգեկերտվածք և ինքնակառավարում
  • Կոմունիկացիոն, բանավոր, գրավոր եւ հանրային խոսքի ունակություն
  • Թիմային անդամակցության կարողություն
  • Ֆիզիկական պատրաստվածություն և առողջ ապրելակերպ.
  • Սեր կյանքի հանդեպ

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Աշխատաշուկայի համար ՊԱՀԱՆՋՎԱԾ մասնագիտական ունակություններ
  • Աշխարհը, հասարակությունը, երկիրը փոխելու մեծ ցանկություն և մոտիվացիա
  • Մտածելու ունակություն և լայնախոհություն
  • Ճկունություն փոփոխվող աշխարհի նկատմամբ
  • Լիիրավ և օրինապաշտ քաղաքացիական կեցվածք
  • Պրակտիկ և կիրառվող գիտելիքներ սեփական մասնագիտության վերաբերյալ
  • Շարունակական կրթության համար պատրաստակամություն
  • Նախաձեռնողականություն և ձեռներեցության ունակություններ
  • Համառություն և անկոտրումություն

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • Օրինապաշտ
  • Պետականագիտակից- պետական համակարգը եւ սեփական իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներն իմացող, պետության և իշխանության տարբերակմանն ընդունակ
  • Հայրենասեր և ազգասեր
  • Պահանջատեր

Ուսուցիչ

  • Էնտուզիաստ
  • Նվիրյալ
  • Բարձր ունակություններով մանկավարժ և դասավանդող
  • Հոգեբան
  • Ժամանակին համընթաց քայլող և ճկուն աշխարհի փոփոխություննեի հանդեպ, լայնախոհ
  • Սեփական մասնագիտությունը և երեխաներին պաշտող
  • Բարոյական արժեհամակարգի կրող

Բուհի դասախոս

  • Ըստ էության նույնը, ինչ ուսուցիչը, սակայն գիտական ուղղվածությամբ
  • Գիտական մտածողության կրող
  • Հռետորական արվեստին տիրապետող
  • Ակադեմական ազնվություն մարմնավորող

Ծնող

  • Երեխայի հանդեպ սեփականատիրական վերաբերմունքից զերծ
  • Սեփական չիրականացված երազանքները երեխայի վզին չփաթաթող
  • Երեխային իրապես ՃԱՆԱՉՈՂ
  • Տարիքային հոգեբանության տարրական գիտելիքների տիրապետող
  • Ֆիզիկական և հոգեբանական բռնությունը բացառող

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • Հանդուրժող
  • Հոգատար գործընկերների հանդեպ
  • Քննադատական մոտեցումների հանդեպ հանդուրժող և դիմացինին լսելու ունակ
  • Խնդիրները լուծելու կարող (Problem solving)
  • Կորպորատիվ մտածողության տեր, այսինքն՝ թիմի ընդհանուր նպատակին սեփական մասնակցության կարևորող

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • Պատասխանատու

Քաղծառայող

  • Բարձր պրոֆեսիոնալիզմի տեր և համապատասխան օրենքների գիտակ
  • Պետական մտածողությամբ օժտված
  • Գիտակից, որ ինքը չէ պետությունը, ինքը պետության ծառայողն է
  • Անկաշառ

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Բոլորին հասանելի
  • ՀՀ տարածքում հավասարաչափ զարգացում ապահովող
  • Ներառական
  • Անշահախնդիր աշխատակազմով
  • Արդի
  • Ապագային միտված
  • Գրավիչ միջավայրով
  • Մրցունակ

Հանրակրթական դպրոց

  • Անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցներով
  • Գիտամանկավարժական կադրերով
  • Կառավարման ու կազմակերպման ունակ
  • Շահագրգիր անձանց ներգրավող
  • Աշակերտակենտրոն
  • Պետական կրթական չափորոշին համապատասխան
  • Յուրաքաչյուր երեխայի որակյալ կրթության իրավունքի իրացումն ապահովող
  • Պետության և արժեհամակարգի շահերը պաշտպանող
  • Հասանելի
  • Դեպի ապագա միտված բովանդակությամբ
  • Ներառական կրթության լիարժեք իրականացնող
  • Ինքնուրույթյան տարրեր ունեցող
  • Չծանրաբեռնված

Բարձրագույն կրթություն

  • Մատչելի
  • Հասանելի
  • Ժամանակակից կրթական ծրագրերով
  • Որակյալ մասնագետներով
  • Վերապատրաստում ապահովող
  • Փորձաշրջանի ապահովող
  • Շարժունության ապահովող
  • Կրթություն-աշխատաշուկա կապն ապահովող
  • Գնահատման համակարգը բարեփոխող

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Հասանելի
  • Սոցիալապես արդար
  • Բազմատեսակ
  • Արդյունավետ
  • Արդի և ժամանակակից
  • Ճանաչելի
  • Հեռատես
  • Խրախուսող
  • Ճկուն
  • Քաղաքացիակենտրոն
  • Որակյալ
  • Գրավիչ

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Կյանքի չկոչված / լոկ փաստաթղթային
  • Ոչ ճկուն

Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • Արդար
  • Մրցունակ
  • Իրավական
  • Տնտեսապես զարգացած
  • Հանդուրժողական
  • Կայուն
  • Ապագայամետ
  • Երջանիկ
  • Ազատ
  • Խաղաղ
  • Ժողովրդավար

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • Գործիքակազմի մշակում՝ սուբյեկտիվության վերացման նպատակով
  • Սոցիալական արդարության հաստատում
  • Կաշառակերության վերացում
  • Ուսուցիչ ընտրելու կարգի վերանայում
  • Անհատականացում
  • Ընդհանուր հարթակի ստեղծում (գրադարան, ուսանողական միություն)
  • Կրթական հաստատություններում կառավարման համարգի թափանցիկության ապահովում
  • Հեղինակային իրավունքի պաշտպանություն
  • Ուսումնական վարձի չափերի վերանայում
  • Ընդհանուր ոլորտի ապակուսակցականացում
  • Վերապատրաստման համակարգի բարեփոխում
  • Հետադարձ կապի ապահովում (բուհի)
  • Ֆինանսական անկախություն
  • Աշխատաշուկայի հետ կապ
  • Դասարանների բեռնաթափում

Նախադպրոցական կրթություն

  • Մանկական հոգեբանության վրա հիմնված կրթական և ճանաչողական մեխանիզմներ ներդնող
  • Խաղային մեթոդիկայի նպատակային կիրառող

Հանրակրթական դպրոց

  • ԿԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԱՀԵՆ ԴՊՐՈՑ
  • Գործնական գիտելիքների հիմամբ ստեղծված ուսումնական պլաններով առաջնորդվող
  • Դպրոցականներին մոտիվացնող և հաճելի դասաժամերի կազմակերպող
  • Թիմային հանձնարարություններ կիրառող
  • Սոցիալական անհավասարության պատճառով առաջացած անառողջ հարաբերությունները կարգավորող
  • Հեռավար կրթության ապահովող
  • Սեռական կրթություն ապահովող
  • Ժամանց կազմակերպող (կինոդիտումներ, քննարկումներ և այլն)
  • Ուսուցիչների բարձր վերապատրաստմանն ու սոցիալական ապահովությանը հետամուտ
  • Գիտելիքի տեսության ներմուծող
  • Հիմնական և ավագ դպրոցների նպատակների և ծրագրային մեթոդիկայի հստակ տարբերակող

Մասնագիտական կրթություն

  • Նեղ մասնագիտական կիրառելի գիտելիքներ և ՊՐԱԿՏԻԿԱ ապահովող
  • Գիտելիքահեն համալսարաններ

Բարձրագույն կրթություն

  • Դասընթացի կազմակերպման մեջ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ ներմուծող (սլայդեր, առցանց նյութեր, Classroom)
  • Հեռավար կրթությունը զարգացնող

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Գիտահամալիրների և առանց տարիքային ու կրթական ցենզի կրթական կառույցների հիմնում
  • Պետական խրախուսում՝ նոր մասնագիտական պատրաստվածություն ձեռք բերելու համար

ԽՈՒՄԲ 4

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողին

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

Ֆիզիկական առանձնահատկություններ՝

  • Կարգապահություն / կազմակերպված վարքագիծ
  • Ինքնուրույնություն

Մտավոր առանձնահատկություններ՝

  • Տարրական մակարդակի գիտելիք
  • Հստակ արտահայտվելու հմտություն
  • Հետաքրքրասիրություն
  • Պատրաստակամություն
  • Ստեղծագործ ու անկաշկանդ մտածողություն
  • Գործիքների ճանաչողություն
  • Ճկունություն
  • Էթիկայի կանոններ բոլոր բնագավառներում
  • Տրամաբանություն
  • Հաղորդակցական

Հոգեբանական առանձնահատկություններ՝

  • Սեփական «ես»-ի ճանաչողություն
  • Պարտաճանաչություն
  • Պատասխանատվություն
  • Հավասարակշռվածություն
  • Սոցիալիզացվելու ունակություն

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • Բազմակողմանի հմտություններ / զարգածցվածություն
  • Էթիկայի կանոնների լիարժեք տիրապետում
  • Մշակութային իրազեկվածություն
  • Քննադատական միտք
  • Ինքնազարգացում
  • Ազգային և պետական խնդիրներով մտահոգություն
  • Ինքնուրույն կատարած հետազոտության աշխատանքներ
  • Մասնագիտական կողմնորոշում
  • Ներկայացնելու եւ հաղորդակցման հմտություններ
  • Ժամանակի ճիշտ կառավարում
  • Նախաձեռնողություն
  • Ստեղծագործ միտք
  • Ուսումնական մոտիվացիա
  • Հանդուրժողականություն / արդարամտություն
  • Հետաքրքրություն սպորտի հանդեպ
  • Արհեստ ու արվեստի նկատմամբ հետաքրքրություն
  • Կամավորության փորձ
  • Շարժունության պատկերացում
  • Լեզուներ / լեզվամտածողություն
  • Գլոբալ մտածողություն
  • Հիմնական գիտելիքներ
  • Ազատ և ինքնուրույն մտածողություն
  • Բնապահպանական խնդիրների իրազեկվածություն
  • Քաղաքացիական կրթություն և մտածողություն
  • Հստակ արժեհամակարգ
  • Հայրենասիրություն (հայոց պատմության իմացություն)
  • Ժամանակակից տեխնոլոգիաներ (ՏՀՏ)
  • Օգնելու պատրաստակամություն
  • Առաջին բուժօգնության հմտություն

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Մասնագիտական հիմնական բազա (տեսական եւ գործնական)
  • Մարդասիրություն
  • ՏՀՏ տիրապետում
  • Ինքնակրթվելու ունակություն
  • Նախաձեռնողականություն
  • Ակտիվ, ազատ, օրինապահ քաղաքացիական կեցվածք
  • Վերապատրաստման պատրաստակամություն / շարունանական կրթության ձգտում
  • Իրազեկվածություն
  • Ինքնակրթության մշակույթ
  • Պետական մտածողություն
  • Կամային անձի ձեւավորվածություն
  • Օտար լեզուների հմտություն
  • Կողմնորոշվածություն
  • Մասնագիտական կամավորական աշխատանքի մշակույթ
  • Միջազգային շարժունակություն

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • Հետաքրքրասիրություն
  • Ստեղծագործ միտք
  • Անհատական ու խմբային աշխատանք
  • Ինքնաճանաչ
  • Ստրեսակայուն

Մասնագետներ և այլք

Ուսուցիչ

  • Առարկային լիարժեք տիրապետող
  • Մեթոդաբանության գիտակ
  • Հոգեբանական առանձնահատկություններին տեղյակ
  • Վերլուծական մտածողություն կրող
  • Դասարանի կառավարմանը հմուտ
  • Առաջնորդելու ունակ
  • Գլոբալ մտածող
  • Հոգատար, սրտացավ
  • Պատասխանատու
  • Ծրագրագերի կառավարելու ունակ
  • Ազգային մշակութային արժեքների փոխանցող
  • ՏՀՏ-ի տիրապետող
  • Ստեղծարար ու նորարար մտածող
  • Հմուտ մանկավարժ և հոգեբան
  • Հիմնային կրթություն ունեցող
  • Անհատական մոտեցում ցուցաբերող
  • Բազմագետ
  • Մարդասեր
  • Երեխային ու աշխատանքը սիրող
  • Էնտուզիաստ
  • Խելացի
  • Խոսքի հմտություններին տիրապետող
  • էթիկա
  • Իրավական գիտելիքներ
  • Շարունակական կրթվելու ունակ
  • Փորձարար
  • Բարձր արժեհամակարգով
  • Վերապատրաստված միջազգային հարթակներում
  • Առաջին բուժօգնության կարող
  • Խորհդատու
  • Վերոնշյալ հատկությունների կրողը և փոխանցող

Բուհի դասախոս

  • Գիտությունների մեջ ներգրավված
  • Արդյունավետ աշխատող
  • Շարժունակ
  • Մասնագիտորեն վերապատրաստված

Ծնող

  • Իրազեկ
  • Պատասխանատու
  • Օբյեկտիվ
  • Մոտիվացնող
  • Հանդուրժող
  • Օրինակելի
  • Ոչ կարծրատիպային, անկաշկանդ մտածող
  • Հետևողական
  • Պարտաճանաչ
  • Խորհրդատու
  • Ծնողակավարության հմուտ
  • Ճկուն
  • Արդարամիտ
  • Նախաձեռնող
  • Ներգրավված
  • Հոգատար
  • Պարտականություններին տիրապետող եւ կատարող

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • Լսելու ունակ
  • Հանդուրժող
  • Համբերատար
  • Համագործակցող
  • Թիմային աշխատանքի սովոր
  • Առողջ մրցակցության ձգտող
  • Պատասխանատու
  • Տրամաբանող
  • Քննադատական եւ անհատական մտածող
  • Ճկուն
  • Ներգրավված
  • Արագ կողմնորոշվելու ունակ
  • Հավասարակշիռ
  • Բազմամտածող
  • Ինքնավստահ
  • Ժամանակը ճիշտ կառավարող
  • Բազմագործառույթ

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • Ինքնագերազանցող
  • Ինքնաքննադատ
  • Հավակնոտ
  • Ինքնաիրացնող
  • Ստեղծագործ
  • Ինքնակառավարող

Քաղծառայող

  • Օրինապահ
  • Օրենքներին տիրապետող
  • Էթիկայի կրող
  • Քաղաքացիապես կրթված
  • Պետականամետ մտածող
  • Արդյունավետ աշխատող
  • Ժողովրդավար
  • Անշահախնդիր
  • Պարտաճանաչ
  • Պարտականության զգացում ունեցող
  • Հայրենասեր
  • Երջանիկ
  • Մաքրասեր
  • Բարեհամբույր
  • Մուննաթ չեկող
  • Ոլորտին համապատասխանող

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Բոլորին հասանելի
  • ՀՀ տարածքում հավասարաչափ զարգացում ապահովող
  • Ներառական
  • Անշահախնդիր աշխատակազմով
  • Արդի
  • Ապագային միտված
  • Գրավիչ միջավայրով
  • Մրցունակ

Հանրակրթական դպրոց

  • Անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցներով
  • Գիտամանկավարժական կադրերով
  • Կառավարման ու կազմակերպման ունակ
  • Շահագրգիր անձանց ներգրավող
  • Աշակերտակենտրոն
  • Պետական կրթական չափորոշին համապատասխան
  • Յուրաքաչյուր երեխայի որակյալ կրթության իրավունքի իրացումն ապահովող
  • Պետության և արժեհամակարգի շահերը պաշտպանող
  • Հասանելի
  • Դեպի ապագա միտված բովանդակությամբ
  • Ներառական կրթության լիարժեք իրականացնող
  • Ինքնուրույթյան տարրեր ունեցող
  • Չծանրաբեռնված

Բարձրագույն կրթություն

  • Մատչելի
  • Հասանելի
  • Ժամանակակից կրթական ծրագրերով
  • Որակյալ մասնագետներով
  • Վերապատրաստում ապահովող
  • Փորձաշրջանի ապահովող
  • Շարժունության ապահովող
  • Կրթություն-աշխատաշուկա կապն ապահովող
  • Գնահատման համակարգը բարեփոխող

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Հասանելի
  • Սոցիալապես արդար
  • Բազմատեսակ
  • Արդյունավետ
  • Արդի և ժամանակակից
  • Ճանաչելի
  • Հեռատես
  • Խրախուսող
  • Ճկուն
  • Քաղաքացիակենտրոն
  • Որակյալ
  • Գրավիչ

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Կյանքի չկոչված / լոկ փաստաթղթային
  • Ոչ ճկուն

Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • Արդար
  • Մրցունակ
  • Իրավական
  • Տնտեսապես զարգացած
  • Հանդուրժողական
  • Կայուն
  • Ապագայամետ
  • Երջանիկ
  • Ազատ
  • Խաղաղ
  • Ժողովրդավար

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • Քննական համարգի ավտոմատացում
  • Գործիքակազմի մշակում՝ սուբյեկտիվության վերացման նպատակով
  • Սոցիալական արդարության հաստատում
  • Կաշառակերության վերացում
  • Ուսուցիչ ընտրելու կարգի վերանայում
  • Անհատականացում
  • Ընդհանուր հարթակի ստեղծում (գրադարան, ուսանողական միություն)
  • Կրթական հաստատություններում կառավարման համարգի թափանցիկության ապահովում
  • Հեղինակային իրավունքի պաշտպանություն
  • Ուսումնական վարձի չափերի վերանայում
  • Ընդհանուր ոլորտի ապակուսակցականացում
  • Վերապատրաստման համակարգի բարեփոխում
  • Հետադարձ կապի ապահովում (բուհի)
  • Ֆինանսական անկախություն
  • Աշխատաշուկայի հետ կապ
  • Դասարանների բեռնաթափում

ԽՈՒՄԲ 5

Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:Click here to change this text

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Մասնագիտական հմտություններ`
  • Կենտրոնանալու կարողություն
  • Հաղորդակցման կարողություն
  • Օտար լեզվի որոշակի իմացություն (ցանկալի)
  • Սովորելու մասին պատկերացում և հետաքրքրվածություն
  • Իրեն և իր անմիջական միջավայրը նկարագրելու կարողություն
  • Երթևեկության կանոնների մասին պատկերացում

Անձնային որակներ`

  • Հանդուրժողականություն
  • Պատկերացում սեփական հետաքրքրություների մասին
  • Ընկերասիրություն
  • Դժվարություն և խոչընդոտ երևույթի մասին պատկերացում և դրանք հաղթահարելու պատրաստվածություն
  • Անկաշկանդվածություն

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

Մասնագիտական ունակություններ`

  • Գիտելիք երթևեկության կանոնների մասին և մեքենա վարելու կարողություն
  • Սեռական դաստիարակություն
  • Էթիկայի կանոնների տիրապետում
  • Գրագիտություն
  • Բոլոր առարկաների մասին հիմնական տեսական և գործնական գիտելիքների և կարողությունների տիրապետում
  • Կողմնորոշային կարողություններ
  • Քննադատական մտածողություն
  • Ինքնուրույն որոշում կայացնելու կարողություն
  • Օտար լեզուների իմացություն
  • Թիմային աշխատանքի կարողություն
  • Համակարգչային գրագիտություն
  • Իրավունքների և պարտականությունների մասին գիտելիքներ և դրանք հարգել ու կրելուն աջակցող արժեհամակարգ
  • Բանավիճելու կարողություն
  • Սեփական ինքնազարգացումն ու կրթությունը կազմակերպելու կարողություն
  • Հեծանիվ վարելու կարողություն
  • Լողալ

Անձնային`

  • Սեփական ապագայի մասին պատկերացում և կողմնորոշվածություն
  • Երջանկության մասին խորհելու և սեփական բանաձեւը փնտրելու ձգտում
  • Պատասխանատվություն ստանձնելու պատրաստվածություն
  • Անձնային ներհայեցողական որակ
  • Շրջակա միջավայրի և կենդանիների հանդեպ հոգատար վերաբերմունք
  • Նախաձեռնողականություն
  • Մասնագիտության ընտրությունը Ֆինանսական միջոցներով չպայմանավորելու կամք

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

Անձնական`

  • Մարդասիրություն
  • Ինքնավստահություն
  • Ապրումակցման ունակություն
  • Առնվազն մեկ տպագրված հոդվածի առկայություն (բարձրագույն կրթության դեպքում)
  • Սեփական երկրի զարգացմանը նպաստելու պատրաստակամություն և կարողություն
  • Նախաձեռնողականություն
  • Արդարամտություն
  • Կամավորության պատրաստակամություն

Մասնագիտական`

  • Մասնագիտական/արհեստի տեսական գիտելիքների և գործնական կարողությունների տիրապետում
  • Թիմային աշխատանք
  • Ներկայացման և հռետորական կարողություն
  • Մասնագիտության հետ առնչվող ձեռնարկատիրական կարողություններ

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • Բոլոր ուսանողները, անկախ իրենց մասնագիտությունից և բացի իրենց մասնագիտական գիտելիքներից և կարողություններից, պետք է`
  • Շատ լավ տիրապետեն հայերենին (գրավոր և բանավոր)
  • Լինեն պահանջատեր, արդարամիտ, հանդուրժող,
  • Ունենան քաղաքացիական բարձր գիտակցություն
  • Հաղորդակցման և թիմային աշխատանքի հմտություններ
  • Նախաձեռնողականության և ձեռնարկատիրական կարողություններ
  • Ապրումակցման կարողություն
  • Պատրաստակամություն օգնել այլոց
  • Պատրաստակամություն նպատելու երկրի և սեփական մասնագիտական ոլորտի զարգացմանը
  • Քննադատական մտածողություն

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • Օրինապահ
  • Պահանջատեր
  • Մարդասեր
  • Հոգատար շրջակա միջավայրի հանդեպ
  • Լայնախոհ նոր երևույթների հանդեպ
  • Ոչ թե անտարբեր, այլ մասնակից
  • Սեփական դիրքորոշումն ու մտահոգությունները բարձրաձայնելուց չխուսափող
  • Հոգատար սեփական համայնքի հանդեպ
  • Բարեպաշտ, արդարամիտ, հայրենասեր
  • Կրթված, քննադատ, լուծումներ փնտրող
  • Սահմանադրությունը, օրենքները, իրավունքներն ու պարտականություններն իմացող
  • Սեփական մշակույթի, պատմության և երկրի մասին գիտելիք ունեցող
  • Երկրի կառավարման համակարգի մասին գիտելիք ունեցող
  • Որպես քաղաքացի՝ իրեն վերաբերող որոշումների կայացմանը մասնակցելու մեխանիզմներն իմացող եւ կիրառող
  • Ժամանակակից աշխարհի մասին իրական պատկերացումներ ունեցող
  • Սեփական մշակույթը տարբեր միջավայրերում ներկայացնելու ունակ
  • Երկրի զարգացմանը նպաստելու պատրաստակամ
  • Երկրում տեղի ունեցող իրադարձություններին հետևող

Ուսուցիչ

  • Անշահախնդիր
  • Սոցիալապես ապահովված
  • Անկեղծ հետաքրքված իր աշակերտներով և նրանց խնդիրներով
  • Բարեկիրթ, կրթված, բազմակողմանի զարգացած
  • Արդարամիտ
  • Ոգեշնչող

Պետք է՝

  • Լավագույնս տիրապետի իր առարկային
  • Համադրի ավանդական և նորարարական մոտեցումները
  • Օգտվի նորագույն տեխնոլոգիաներից
  • Ունենա բարձր գիտակցություն և պատասխանատվություն՝ աշակերտների վրա սեփական աշխատանքի թողած ազդեցության համար
  • Ընդունի աշակերտին որպես մարդ և որպես ընկեր
  • Տիրապետի կրթության ոլորտի օրենքներին
  • Հետևի և տիրապետի մասնագիտական ոլորտի նորություններին
  • Ցուցաբերի հավասար վերաբերմունք բոլոր աշակերտների հանդեպ
  • Խթանի աշակերտների թիմային աշխատանքի հմտությունները, ազատ ինքնարտահայտման, քննադատական և ստեղծարար մտածողությունները
  • Կարողանա առարկայի մասին գիտելիքները մատուցել իրական կյանքի հետ կապելով

Բուհի դասախոս

Լինի`

  • Ակադեմիական մտածողությամբ
  • Ոգեշնչող
  • Բազմակողմանի զարգացած
  • Օրինակելի մասնագետ
  • Շահագրգռված կրթական ոլորտի զարգացմամբ
  • Անշահախնդիր, չկոռումպացված
  • Մասնագիտական զարգացման համար ինքնակրթման մոտիվացիա ունենա
  • Կարողանա հանդես գալ որպես մենթոր և դյուրացուցիչ
  • Կարողանա ներկայացնել ոլորտին առնչվող ժամանակակից նվաճումները
  • Համադրի ավանդական և նորարարական մոտցումները, օգտվի նորագույն տեխնալոգիաներից
  • Ունենա բարձր գիտակցություն և պատասխանատվություն սեփական աշխատանքի հանդեպ
  • Հետևի և տիրապետի մասնագիտական ոլորտի նորություններին
  • Ցուցաբերի հավասար վերաբերմունք բոլոր ուսանողների հանդեպ
  • Մասնագիտական ոլորտում պրակտիկ աշխատած լինի
  • Չխրախուսի անգիր (զուբրիտ) անելը, դրա փոխարեն խրախուսի անկախ, վերլուծական, քննադատ մտածողությունը և ստեղծարարությունը

Ծնող

  • Ունենա գիտելիքներ երեխայի առողջ ապրելակերպի, ֆիզիկական և մտավոր զարգացման վերաբերյալ
  • Լինի պահանջատեր ուսուցիչների հանդեպ
  • Լինի երեխայի զարգացման և հետաքրքրությունների հանդեպ ուշադիր, կարողանա ուղղորդել այդ ճանապարհին և օգնի, բայց երեխայի փոխարեն չանի ընտրություն և չկայացնի որոշում
  • Ծնողը երեխա ունենալուց առաջ լինի որպես անձ կայացած
  • Պահպանի սեփական ինքնությունը` ամբողջությամբ չձուլվելով երեխայի և ընտանիքի հետ
  • Խրախուսի երեխայի ինքնուրույնությունը
  • Մասնակցի դպրոցի կառավարմանը և երեխաներին առնչվող որոշումների կայացմանը
  • Երեխայի հետ շփման մեջ փոխվստահության մթնոլորտ ու միջավայր ստեղծի, ինչի շնորհիվ հնարավոր կլինի տարբեր թեմաների շուրջ (սեռական հասունացում և այլն) երեխայի հետ խոսել և գրագետ
  • տեղեկություններ փոխանցել
  • Զերծ մնան գերխնամքից
  • Երեխայի մոտ չզարգացնի կարծրատիպեր
  • Խրախուսի երեխայի անկախ մտածողությունը

Աշխատանքային թիմի անդամ

Լինի՝

  • Ապրումակցող
  • Կոնֆլիկտների հետ աշխատելու ունակ
  • Շփվող
  • Լսող, ապա նոր արտահայտվող
  • Հանդուրժող
  • Կառուցողական հետադարձ կապի ունակ
  • Աշխատանքային դրական միջավայր ապահովող

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • Պատասխանատու
  • Նորարար
  • Ստեղծարար
  • Փորձառու
  • Իր ոլորտի զարգացումներին հետեւող
  • Աշխատանքային օրենսդրությանը տեղյակ

Քաղծառայող

  • Ազնիվ
  • Օրինավոր քաղաքացի
  • Ժպտացող
  • Պաշտոնը որպես ծառայություն ընդունող
  • Այլասեր
  • Տեղեկատվություն տրամադրելու հանդեպ բաց
  • Քաղաքացիների և գերատեսչությունների միջեւ կապ պահպանող

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Մատորիկայի զարգացմանը, տրամաբանությանը, քննադատական մտածողությանը նպաստող
  • Բարության սերմանող
  • Ազատ միջավայրի և կարգապահության հավասարակշռված և խելամիտ ապահովում

Հանրակրթական դպրոց

  • Ժողովրդավար դպրոցի էկոհամակարգի ապահովում
  • Ապաքաղաքական
  • Աշակերտների ինքնարտահայտման հարթակի առկայություն և խրախուսում
  • Դպրոցի ենթակառուցվածքով երեխայի անվտանգությունը, տարրական հիգիենայի պայմանները, ջեռուցման և հարմարավետ ֆիզիկական միջավայրը ապահովող
  • Հետամուտ նախագծերի և այցերի տարբեր կառույցներ՝ մասնագիտությունները տեղում ուսումասիրելու և ճանաչելու համար, որը կօգնի հետագա մասնագիտական կողմնորոշմանը
  • Հոգեբանի առկայություն
  • Կամավորության՝ որպես կամընտրական առարկայի ներմուծող

III. Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Մատորիկայի զարգացմանը, տրամաբանությանը, քննադատական մտածողությանը նպաստող
  • Բարության սերմանող
  • Ազատ միջավայրի և կարգապահության հավասարակշռված և խելամիտ ապահովում

Հանրակրթական դպրոց

  • Ժողովրդավար դպրոցի էկոհամակարգի ապահովում
  • Ապաքաղաքական
  • Աշակերտների ինքնարտահայտման հարթակի առկայություն և խրախուսում
  • Դպրոցի ենթակառուցվածքով երեխայի անվտանգությունը, տարրական հիգիենայի պայմանները, ջեռուցման և հարմարավետ ֆիզիկական միջավայրը ապահովող
  • Հետամուտ նախագծերի և այցերի տարբեր կառույցներ՝ մասնագիտությունները տեղում ուսումասիրելու և ճանաչելու համար, որը կօգնի հետագա մասնագիտական կողմնորոշմանը
  • Հոգեբանի առկայություն
  • Կամավորության՝ որպես կամընտրական առարկայի ներմուծող

ԽՈՒՄԲ 6

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

 Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Սոցիալական հմտություններ
  • Շփման հմտություններ
  • Համագործակցելու` լսելու, խոսելու հմտություններ
  • Հիգիենայի և անվտանգության հմտություններ
  • Պատկերավոր, կերպարավոր մտածողություն, երևակայություն
  • Տառերի իմացությունը չպետք է պահանջի դպրոցը
  • Մաթեմատիկայի իմացությունը չպետք է պահանջի դպրոցը

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • Հաղորդակցվելու
  • Համագործակցելու
  • Շփվելու
  • Ստեղծագործելու
  • Սովորելու
  • Ինքնուրույն մտածելու
  • Որոշում կայացնելու
  • Աշխատելու
  • Պատասխանատու լինելու
  • Կյանքին ստեղծագործաբար մոտենալու
  • Հետազոտական
  • Ինքնաճանաչման
  • Մտածողության
  • Ծառայելու ցանկության
  • Ինքնուրույն սովորելու
  • Կյանքը վարելու
  • Աշխարհի հանդեպ հետաքրքրության
  • Իդեալները կյանքի կոչելու
  • Հուզական խելամտություն ունենալու
  • Հանդուրժողականության
  • Բարի, բաց լինելու հմտություններ

Հատուկ առաջարկ`

  • ՏհՏ հմտություն
  • Մեդիա գրագիտություն
  • Գոնե մեկ արհեստի տիրապետում
  • Ընդհանուր գիտելիքներ
  • Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո
  • Ինքնուրույն աշխատելու, հետազոտելու ունակություններ
  • Լայն կրթվածություն
  • Մասնագիտական գիտելիքների տիրապետում
  • Վերլուծական, հաղորդակցական, հետազոտական հմտություններ
  • Բազմատեսակ աշխատանքների հմտություններ, ճկունություն
  • Մի քայլ առաջ լինելու կարողություն
  • Ենթավարպետի որակ` բակալավրն ավարտելիս
  • Վարպետի որակ` մագիստրատուրան ավարտելիս
  • Հարցեր տալու և պատասխաններ փնտրելու կարողություն
  • Մանկավարժական բուհը պետք է ընդունի մասնագետների, որոնք արդեն ունեն կրթություն, և պատրաստի հետազոտողի հատկանիշներ

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • Ստեղծագործելու
  • Հարց տալու և պատասխաններ ստանալու հմտություններ
  • Մասնագետներ և այլքՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր
  • Երկրի համար ծառայող, երկիր պաշտպանող
  • Քաղքացիական գիտակցություն դրսևորող
  • Կիրթ մարդ
  • Ազատ և պատասխանատու

Ուսուցիչ

  • Ստեղծագործող
  • Սովորել սովորեցնող
  • Լայնախոհ
  • Ազատամիտ
  • Ինքնուրույն մտածող
  • Բարի, հոգատար
  • Իր գործերին նվիրված
  • Կրթության զարգացմանը մասնակցող
  • Մանրակրկիտ առարկայական գիտելիքներ ունեցող
  • Ինքնազարգացող, ինքնակրթվող
  • Զարմացող
  • Իր աշխատանքը և երեխաներին սիրող

Բուհի դասախոս

  • Իր գործի վարպետ
  • Հետազոտող
  • Նորարար

Ծնող

  • Աջակից
  • Հետաքրքրված գործընկեր` համահունչ դպրոցին
  • Պատասխանատվություն կրող
  • Ծնող-երեխա-ուսուցիչ համագործակցություն ապահովող

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • Թիմային աշխատանքի ունակ

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • Մասնագետ
  • Մարդամոտ
  • Համագործակցող
  • Հմայիչ
  • Հետազոտող

Քաղծառայող

  • Ծառայելու կարողություն ունեցող
  • Պատասխանատու
  • Լսելու ունակություն ունեցող
  • Կազմակերպչական հմտություններ ունեցող
  • Ազնիվ

Այլ

  • Քանի որ հարցադրումները վերաբերում են ոչ թե կրթակարգին, չափորոշիչին, ծրագրերին, ուսպլանին և դասավանդման մեթոդիկային, այլ մարդու նկարագրին, պատասխանները կարող են տրվել միայն շատ ընդհանուր բնութագրի ձևով: Ուստի համարում եմ, որ անհրաժեշտ է քննարկել հարցը, թե ինչպես է հնարավոր հասնել օպտիմալ արդյունքի, հարցի պատասխանից է կախված գործող համակարգից իրական տարբերությունը: Դրա քննարկումը խնդրում եմ կազմակերպել մոտակա ժամանակներս:

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Թափանցիկ
  • Մատչելի
  • Հասանելի
  • Ժամանակին համահունչ

Հանրակրթական դպրոց

  • Թափանցիկ
  • Մատչելի
  • Հասանելի
  • Ժամանակին համահունչ

Մասնագիտական կրթություն

  • Թափանցիկ
  • Մատչելի
  • Հասանելի
  • Ժամանակին համահունչ

 

Բարձրագույն կրթություն

  • Սովորող ենթավարպետի վարպետ դառնալու եռամակարդակ կրթության ապահովում

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Անընդհատ սովորելու ցանկություն

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Մենք շեշտը դրել ենք ունակությունների և որակական չափանիշների վրա

III. Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • Ազատ մշակութային կյանք
  • Հավասար իրավունքներ
  • Արդար բաշխվող տնտեսական բարիքներ

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • Թվանշանային համակարգի բացառում
  • Հանրակրթական դպրոցներին այլընտրանքային հնարավորության շնորհում
  • Ըստ երեխայի` ֆինանասավորումը այլընտրանքային դպրոցների վրա տարածում
  • Մտային, հուզական և կամային ոլորտների հավասրակշռում` դաստիարակմանը ուղղված առարկաների հարաբերությունը ուսպլանում` արհեսետների, արվեստների, նախագծային աշխատանքների և
  • ինքնուրույնությանը ուղղված գործունեության ակտիվացման միջոցով
  • Միջին և ավագ դպրոցներում գործնական և տեսական մշակույթի և արվեստի պատմության դասաժամերի ավելացում
  • Տղամարդ ուսուցիչների ներգրավում, խրախուսում
  • Այլընտանքային դպրոցներին` մանկավարժներ պատրաստելու թույլտվություն
  • Միջին և ավագ դպոցում համակարգչային գրաֆիկա առարկայի ներգրավում

ԽՈՒՄԲ 7

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Ըստ տարիքային առանձնահատկությունների
  • Չափանիշները համապատասխանեցնել ներառական խնդիրներով երեխաներին` հաշվի առնելով առկա խնդիրները
  • Սոցիալապես ակտիվ
  • Արդարության զգացումով
  • Համագործակցող, թիմային ոգով
  • Բանակցությունների հմտություններով
  • Անալիտիկ մտածելակերպով
  • Քննադատական մտածողությամբ
  • Շրջակա միջավայրի հանդեպ հոգատար
  • Անձնական հիգիենան պահպանող
  • Անկախ վերը նշված չափանիշներից` հանրակրթությունը պետք է լինի մատչելի յուրաքանչյուր երեխայի համար

 

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

Հիմնական դպրոց

  • Խորացնել նախորդ կետում նշված կարողությունններն ու հմտությունները
  • Նախաձեռնողականություն
  • Մասնագիտական կողմնորոշում` այդ թվում նաև գերակա ոլորտների մասով` օր. ՏՏ ոլորտ
  • Գենդերային հավասարություն
  • Քաղաքացիական գիտակցության ձևավորում

Ավագ դպրոց

  • ՏՏ հմտություններ

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Պատրաստ լինի մասնագիտական ոլորտում իրականացնելու աշխատանք
  • Գիտահետազոտական հմտություններ
  • Ձեռք բերած գիտելիքները կիրառելու հմտություններ
  • Ռազմավարության գիտելիքներ

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • Գիտելիքի ծարավ

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Հանրակրթական դպրոց

  • Վերանայված առարկաներով
  • Ծնողավարության դասընթացներ ներառող, որպեսզի երեխաների կրթական պրոցեսը ավելի հոլիստիկ լինի
  • Որակավորումների ազգային շրջանակը վերանայող և թարմացնող

ԽՈՒՄԲ 8

Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • ընդունելությունը վեց տարեկանից
  • հատուկ մոտեցում հաշմանդամության դեպքում
  • հարց տալ և չվախենալ
  • ազատ լինել մեկնաբանությունների մեջ
  • սխալվելու վախ չունենալ
  • ունենալ ազնվություն, ընկերասիրություն
  • գնահատել էմոցիաները,
  • շփման պատրաստակամություն` մարդկանց ու շրջակա միջավայրի հետ
  • սովորելու ձգտում
  • ապագայի հեռանկար
  • ինքնապաշտպանություն և ինքնուրույնություն
  • ստեղծագործ մտածելակերպ
  • հավաքել պազլ, լեգո, իմանալ հաշվել
  • սովորել որպես արժեք
  • հետաքրքրասիրություն
  • ազատ շփում

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • Ստեղծագործող, բաց, արարող, զգոն
  • Գիտելիքահեն դպրոց` հիմնված արժեքների վրա
  • Իրագործման հստակություն
  • Որոշում կայացնող ու կողմնորոշվող
  • Բանական անհատականություն
  • Ընդհանուր հոսքը չտարբերակել բնագիտական և հումանիտար բլոկների
  • Մասնագիտական հստակ կողմնորոշում, ցանկությունների ճանաչում
  • Ադեկվատ բացություն
  • Մտածելու ունակություն
  • Սովորել սովորեցնել
  • Մասնագիտական ուղղորդվածության ցանկություն
  • ՀՀ ճանաչողություն
  • Հասարուկաթյան լիարժեք անդամ
  • Հանդուրժողականություն
  • Իրավագիտակցություն
  • Ինքնաբացահայտված անհատականություն
  • Երկու օտար լեզվի իմացություն
  • Հայերենի և հայոց պատմության իմացություն
  • Շարունակական կրթության ձգտում
  • Սխալներից դաս քաղող
  • Ինքնուրույնություն եւ անկախություն ծնողներից
  • Սեփական պատմություն ու աշխարագրություն իմացություն
  • Հանդուրժողականություն
  • Երկրի, ազգի, պետության արժեքների տիրապետում
  • Բազմակողմանի, ներդաշնակ, համապարփակ գիտելիքներ
  • Ալգորիթմական մտածելակերպ
  • Իմաստասիրություն
  • Համակարգչային գիտություն
  • Հիգիենայի պահպանում
  • Ազատ արտահայտվելու ունակություն
  • Ինքնուրույն կարծիք կազմելու, հետազոտելու ունակություն
  • Ձգտում գիտելիքը փորձել դաշտային փորձով
  • Ինքնաանդրադարձի ունակություն

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • մասնագիտականի գերազանց տիրապետում
  • օտարալեզու գրականությունից օգտվելու հմտություն
  • մասնագիտական շփում արտերկրի կազմակերպությունների հետ
  • հաղորդակցման հմտություններ,
  • հետազոտական հմտություն,
  • մասնագիտական տեխնոլոգիաների տիրապետում
  • պատասխանատվություն ու հարգանք սեփական գործի հանդեպ,
  • թիմային աշխատանքի հմտություն,
  • պատրաստ ճկուն փոփոխությունների,
  • հետազոտական գրագիտություն
  • պատկերացում գործարարության ու արդյունաբերության մասին,
  • ներկայի ու ապագայի մարտահրավերների մասին աշխարահայացք
  • գիտաարտադրական հմտություններ
  • ինքուրույնություն
  • գործնական փորձ
  • մասնագիտական ամբիցիաներ
  • կամավորական աշխատանքի փորձ
  • դիպլոմային ու կուրսայինը լինի այցեքարտ
  • սոցիալական մեդիայի իր հետքը
  • ինքնության, կյանքի, գործունեության մեջ ուղղորդվի նոր պլատոնական իրողություններով
  • նվիրվի իր մասնագիտությանը, դա լինի իր կյանքի մասը
  • նվազի ծնողների ազդեցությունը մասնագիտության ընտրության մեջ

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • Պահանջատեր, պետական շահը գերագնահատի անձնական շահից
  • Քաղաքակիրթ, քաղաքավարի
  • Հաղոդակցություն ու էթիկայի նորմեր
  • Քաղաքակրթության պատմություն, արդի մարտահրավերների ընկալում
  • Քաղաքացի լինելը, պետականամետ մտածողություն
  • Մարդկային ինքնության ադեկվատ ընկալում
  • Ազգ-բանակ
  • Աշխատունակ ՀՀ քաղաքացին պարտավոր է լինի մարտունակ
  • Արժանիքի տեսության հավասարապես զարգացում
  • Արժեքային ամբողջական համակարգ,
  • Քաղաքացին` մասնագետ
  • Բազմազավակ ընտանիքի արժևորում,
  • Ընտանիքի բոլոր անդամների իրավահավասարություն
  • Սփյուռքի համար քաղաքացու կարգավիճակ ու հայրենադարձություն
  • Իրավագրագիտություն

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Մասնագիտական կրթություն

Նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) և միջին մասնագիտական կրթության և մասնագիտական ուսուցման (ՄԿՈՒ) համակարգերերի խնդիրներն են`

  • նպաստել մասնագիտական ուսուցման բնագավառում իրական սոցիալական գործընկերության հաստատմանը և դրա արդյունավետ գործարկմանը,
  • նպաստել Հայաստանում «Ուսումնառություն ողջ կյանքի ընթացքում» սկզբունքի ներդրմանն ու լայն տարածմանը,
  • ապահովել մասնագիտական ուսուցման համակարգի կողմից շնորհվող որակավորումների և ուսուցանվող մասնագիտությունների համապատասխանությանն աշխատաշուկայում առկա զբաղմունքներին,
  • կրթության բովանդակության համապատասխանեցմանը աշխատաշուկայի ներկայիս պահանջներին և ապագա զարգացումներին,
  • նպաստել ֆորմալ, ոչ ֆորմալ և ինֆորմալ կրթության արդյունքների գնահատմանն ու ճանաչմանը

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Ռազմավարական ծրագրի նպատակներն ու խնդիրները հստակ և չափելի չեն
  • Արտաքին շահակիցների ոչ բավարար ներգրավվածություն որակի ապահովման գործընթացում
  • Ներքին շահակիցների ոչ բավարար ներգրավվածություն որակի ապահովման գործընթացում
  • Ձևավորված չէ հետազոտահեն կրթություն, միջազգային մակարդակի հետազոտությունների քիչ քանակություն
  • Ուսանողների /սովորողների/ և պրոֆեսորադասախոսական կազմի փոխանակման, շարժունության բացակայություն
  • Օտար լեզվի իմացության ցածր մակարդակ
  • Դասավանդման, ուսումնառության և գնահատման մեթոդները փոխկապակցված չեն ուսումնառության վերջնարդյունքների հետ
  • Պլանավորում-իրականացում-գնահատում-բարելավում շրջափուլի ոչ լիարժեք կիրառում որպես որակի ապահովման սկզբունք
  • Պրոֆեսորադասախոսական կազմի կարիքների բացահայտում և մասնագիտական վերապատրաստումներ չեն իրականացվում (կամ իրականացվում են մասամբ` առանց համակարգման)
  • Ֆինանսական ռեսուրսների ոչ արդյունավետ տնօրինում, բաշխում և գնահատում
  • Տարբեր ստորաբաժանումների որոշ գործառույթներ կրկնվում են
  • Առկա չեն վերլուծություններ, KPI-ներ
  • Բենչմարքինգի մեթոդաբանության բացակայություն
  • Պրոֆեսորադասախոսական կազմի տարիքային բարձր շեմ, սերնդափոխության անհրաժեշտություն
  • Առկա չեն մշտադիտարկման մեխանիզմներ, հաշվետվողականության համակարգեր, ընթացակարգեր

ԽՈՒՄԲ 9

I. Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • Հաղորդակցման հմտություններ
  • Սոցիալական հմտություններ, խմբային հաղորդակցման հմտություններ, ինքասպասարկման ինչ-որ մակարդակ
  • Տարրական թվաբանություն, գույներ, ձևեր
  • Կարգապահություն
  • Հետաքրքրասիրություն

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

Հիմնական դպրոց

  • Հոսքային կողմնորոշում
  • Կյանքի հմտություններ (Life skills)
  • Ընդհանուր գրագիտություն
  • Բազմակողմանի զարգացվածություն
  • Բազային գործիքակազմ
  • Ստեղծագործական, քննադատական և վերլուծական հմտություններ
  • Ձախողման հնարավորության ընդունում (failure acceptance)
  • Բանավիճելու հմտություն

Ավագ դպրոց

  • Նեղ մասնագիտական խորը գիտելիքներ
  • Հասարակության լիիրավ անդամ
  • Գիտակից և պահաջատեր քաղաքացի
  • Կյանքի հմտություններ

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • Հստակ մասնագիտական կիրառական և տեսական գիտելիքներ
  • Հետազոտական համալիր հմտություններ

Մասնագետներ և այլք

Ուսուցիչ

  • Խորը մասնագիտական գիտելիքներ
  • Մանկավարժահոգեբանական հմտություններ
  • Աշակերտակենտրոնություն
  • Նախաձեռնությունները քաջալերող, սերունդ դաստիարակող անհատականություն,
  • Ուղղորդող, մշտապես վերապատրաստվող, դասավանդման նորարարական մեթոդների կողմնակից
  • Ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդներով դասավանդող
  • Անձնային բարձր որակական հատկանիշներ կրող և ձևավորող

Բուհի դասախոս

  • Գիտամանկավարժական խորը գիտելիքներ և հմտություններ
  • Նյութի կիրառելիություն, կառուցողականություն, հասանելիություն

Ծնող

  • Հոգատար
  • Մանկավարժական, հոգեբանական, արողջապահական և այլ բազային հմտություններ ունեցող
  • Երեխայի հետ ճիշտ հաղորդակցվելու կարողություն ունեցող

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • Բանիմաց

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • Որակավորված, հոգատար մանկավարժներ
  • Ստեղծագործ, ազատ, պայծառ մթնոլորտ
  • Սանիտարահիգիենիկ պայմանների ապահովում
  • Հավասար պայմաններ

Հանրակրթական դպրոց

  • Նյութատեխնիկական նորագույն բազա
  • Որակավորված մասնագետներ
  • Տարբերակված և անհատական մոտեցումների կիրառում
  • Աշակերտակենտրոնություն
  • Ոչ թե տեղեկատվության փոխանակում, այլ հմտությունների զարգացում
  • Դասագրքերի համապատասխանեցում ուսումնառության նոր մոտեցումներին

Մասնագիտական կրթություն

  • Մասնագիտական կրթության դերի բարձրացում
  • Նյութատեխնիկական հարուստ և արդիական բազա
  • Անմիջական կապ գործատուի հետ

Բարձրագույն կրթություն

  • Նյութատեխնիկական հարուստ և արդիական բազա
  • Նորագույն լաբորատորիաներ
  • Անմիջական կապ գործատուի հետ
  • Գիտական աշխատանքի խրախուսում և գնահատում
  • Գիտության և բիզնեսի ուղիղ կապ
  • Ֆինանսավորման դիվերսիֆիկացիա

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Ժամանակակից պահանջներին բավարարում
  • Աշխատաշուկայի հետ սերտ կապ

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Ներկայիս համակարգը կոնսերվատիվ է, սովորող և դինամիկ չէ
  • Ուսումնառության մեթոդները արդյունավետ չեն
  • Հմտություններ չեն զարգացվում, այլ տրվում է տեղեկատվություն
  • Առաջնային է գնահատումը, այլ ոչ գիտելիքը
  • Չի կիրառվում ինքնագնահատում
  • Նոր համակարգը պետք է լինի առաջնորդող
  • Ներկայիս համակարգում չպետք է լինեն հեղինակություններ

Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • Ազատություն, նպատակների ճիշտ սահմանում
  • Մտքի և կամքի ազատություն
  • Կիրառական դաշտի ճիշտ օգտագործում

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • Փաստերի վրա հիմնված և հետազոտությամբ ուղղորդված կրթության քաղաքականություն
  • Ուսուցչի և դասախոսի դերի բարձրացում
  • Մասնավոր սեկտորի հետ համագործակցության խորացում
  • Մասնագետների ուղիղ կապ հաստատությունների հետ

ԽՈՒՄԲ 10

Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

ա․ Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս

  • պատրաստակամություն,
  • մոտիվացիա,
  • սեր դեպի գիտելիքը
  • համագործակցելու և շփման պատրաստակամություն

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • քննադատական մտածողություն
  • վերլուծական հմտություններ
  • ստեղծագործական մտածելակերպ
  • մասնագիտական կողմնորոշում
  • շարունակաբար ինքնակրթվելու ցանկություն

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • մրցունակություն հայկական և միջազգային աշխատաշուկայում
  • լայնախոհություն և բազմակողմանի զարգացածվածություն

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու պատրաստակամ
  • նպատակասլաց
  • հանդուրժող
  • պատասխանատու
  • մոտիվացված
  • քննադատական մտածողության ընդունակ
  • ակտիվ քաղաքացի
  • ինքնակազմակերպվելու հմտություններ ունեցող
  • Մասնագետներ և այլքա․ ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր
  • ճկուն
  • հանդուրժող
  • նպատակասլաց
  • համագործակցելու հմուտ
  • քաղաքացիապես ակտիվ
  • պատասխանատվության զգացումով
  • երկրին և պետությանը ծառայելու մղումով

Ուսուցիչ

  • երեխաներին լսելու ձգտող եւ ունակ
  • ինքնակրթվելու մղված
  • օրինակելի
  • որակավորված
  • օբյեկտիվ
  • արդարամիտ

Բուհի դասախոս

  • դասավանդման մեթոդիկային տիրապետող
  • հռետորական հմտություններ ունեցող
  • ինտերակտիվ մեթոդով աշխատող
  • նորարար
  • անկողմնակալ
  • կառուցողական քննադատության ունակ
  • պրակտիկ հմտություններով օժտված

Ծնող

  • վստահող
  • երեխային լսելու և նրա հետ քննարկելու ունակ
  • ուսուցչի հետ համագործակցելու հմուտ
  • պատասխանատու
  • նվիրված
  • կրթության արժևորման զգացումով
  • երեխայի անհատականության ձևավորմանը նպաստող և օժանդակող
  • երեխային իրենց սեփականությունը չհամարող

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • համագործակցելու պատրաստ
  • աշխատանքային փորձը կիսելու պատրաստակամ
  • ուրիշի կարծիքը լսելու պատրաստակամ
  • թիմային մտածելակերպով
  • հանդուրժող

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • նորարար
  • ոլորտի փորձագետ
  • փորձի փոխանակման պատրաստկամ
  • չվճարվող աշխատանքի պատրաստ (internship)
  • իր գործունեությամբ հասարակությանը ծառայող
  • մրցունակ միջազգային շուկայում

Քաղծառայող

  • կամավորական փորձով
  • մոտիվացված
  • համապատասխան հմտություններով
  • պետությանը և հասարակությանը ծառայելու պատրաստակամ

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

Նախադպրոցական կրթություն

  • հասանելի բոլոր սոցիալական խմբերին
  • ֆինանսապես հասանելի
  • մասնագիտորեն հագեցած
  • մասնագետ/աշակերտ քանակի ճիշտ բաշխող

Հանրակրթական դպրոց

  • տեխնոլոգիապես հագեցած
  • հասանելի բոլոր սոցիալական խմբերին
  • վերահսկված դասագրքերով հագեցված
  • հաշմանդամներին հասանելի
  • աշակերտների քանակը վերանայող` նվազեցնող
  • օբյեկտիվ
  • արդարամիտ
  • ինտերակտիվ մեթոդների ներդրած
  • քաղաքացի ձևավորելու նպատակաուղղված
  • աշակերտի/անձի անհատականության զարգացումը խթանող

Մասնագիտական կրթություն

  • աշխատաշուկային և գործատուի պահանջներին համապատասխան
  • մրցունակ

Բարձրագույն կրթություն

  • բուհերի կառավարման ոլորտում իրական պատասխանատվության ապահովում
  • բուհերի կողմից միջազգային չափանիշներին համապատասխան մասնագետների պատրաստում
  • դասախոսական անձնակազմի պրակտիկ աշխատանքային փորձ և դասախոսական աշխատանքի հետ համատեղում
  • դասախոսների վերապատրաստում և որակի վերահսկում (վերանայում) մասնագիտական գրականության հստակ մշակում մայրենի լեզվով և մատչելիություն ուսանողների համար
  • հին մեթոդական ձեռնարկներից հրաժարում
  • մասնավոր կրթական կազմակերպությունների պետական վերահսկողություն
  • գիտելիքների գնահատման արդյունավետ համակարգի ներդրում
  • գործատուների մասնակցություն բուհի վերջնարդյունքին և հակառակը
  • առցանց կրթական հավատարմագրված ծրագրերի և կուրսերի ներդրում
  • ծրագրերի համապատասխանեցում միջազգային կրթական ստանդարտներին
  • պրակտիկ հմտություններին մոտ թեստերի ներդրում
  • Վիկիմեդիա կրթական ծրագրերի ներդրում բուհերում և ավագ դպրոցներում

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • շարունակական գնահատում
  • ինքնաքննադատություն
  • նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու պատրաստակամություն

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • արմատապես և սկզբունքայնորեն
  • ներկայիս կրթական համակարգը` կոռումպացված և քաղաքականացված, ապագա կրթական համակարգը` ոչ կոռումպացված և ապաքաղաքական

Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • տնտեսապես զարգացած
  • մրցունակ բոլոր ոլորտներում
  • հնարավորինս զերծ կարծրատիպերից
  • սոցիալական հավասարություն ապահովող

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • կոռուպցիայի վերացում
  • առարկաների օպտիմալացում
  • կրթական ոլորտի մասնագետների աշխատավարձի բարձրացում

ԽՈՒՄԲ 11

Ի՞նչ անձնական և մասնագիտական բնութագրեր, հատկանիշներ և հմտություններ պետք է ունենան հասարակության հետևյալ անդամները Հայաստանի հեռանկարում:

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս.

  • հոգեբանական պատրաստվածություն
  • նախնական տրամաբանական գիտելիքներ
  • մոտորիկա
  • ինքնակազմակերպման հմտություններ
  • հավասար պայմաններ բոլորի համար
  • հաղորդակցական հմտություններ
  • նախնական բազային գիտելիքներ
  • յոթ տարեկանից ընդունելություն
  • հետազոտական հմտություններ

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս

  • կյանքի հմտություններ
  • գործնական գիտելիքներ
  • մասնագիտական կողմնորոշում
  • ինքնուրույն հետազոտության հմտություն
  • քննադատական մտածելակերպ
  • ինֆորմացիոն ռեսուրսներից ճիշտ օգտվելու հնարավորություն
  • այլընտրանքային ընտրելու հնարավորություն
  • ՏՀՏ գրագիտություն
  • քաղաքացիական մտածողության հմտություններ

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո

  • հաղորդակցման և մասնագիտական գիտահետազոտական հմտություններ
  • գիտելիքները ճիշտ կիրառելու հմտություն
  • թիմում աշխատելու հմտություն
  • կրեատիվ մտածելակերպ
  • ինքնազարգացման հմտություն
  • ինքնակրթվելու հմտություն
  • մենեջմենթի տարրական գիտելիքներ` տվյալ մասնագիտության վերաբերյալ
  • պատրաստի քաղաքացի
  • կյանքի նպատակներ ունենալ
  • տվյալ բնագավառում կազմակերպչական ունակություններ և հմտություններ

Ընդհանուր բնութագիր բոլոր ուսանողների համար

  • պետական-քաղաքացիական մտածողության կրող
  • թիմում աշխատելու հմտություն
  • հետազոտող, ինքնակրթվող
  • հաղորդակցման և մասնագիտական գիտահետազոտական հմտություններ գիտելիքները ճիշտ կիրառելու հմտություն
  • թիմում աշխատելու հմտություն
  • կրեատիվ մտածելակերպ
  • ինքնազարգացման հմտություն
  • ինքնակրթվելու հմտություն
  • մենեջմենթի տարրական գիտելիքներ` տվյալ մասնագիտության վերաբերյալ
  • պատրաստի քաղաքացի
  • կյանքի նպատակներ ունենալ
  • տվյալ բնագավառում կազմակաերպչական ունակություններ և հմտություններ

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր

  • պետական մտածող
  • օրինապաշտ

Ուսուցիչ

  • հոգով մանկավարժ
  • տեղեկացված
  • ինֆորմացիոն ռեսուրսներին տիրապետող
  • մանկավարժահոգաբանական գիտելիքներով զինված
  • գիտելիքների ստեղծագործական հմտություն ունեցող
  • անվերջ ինքնակրթվելու ցանկություն ունեցող
  • ուսումնական միջավայր ստեղծել կարողացող

Բուհի դասախոս

  • գիտական հանդեսներում հրապարակումներ ունեցող
  • գիտահետազոտական կառույցների հետ համագործակցող
  • ժամանակակից գիտահետազոտական աշխատանքներով զբաղվող և ուսանողներին այդ ճանապարհով տանող

Ծնող

  • դպրոցական համայնքի հետ համագործակցող
  • ուսուցչի հանդեպ հարգանք տածող
  • երեխայի մեջ հայրենասիրություն ձևավորող
  • երեխաների հետաքրքրությունների ոլորտը բացահայտող
  • երեխայի մեջ գիտելիքի և կրթօջախի հանդեպ հարգանքի ձևավորում
  • երեխայի ընտանեկան դաստիարակություն ապահովող

 

Աշխատանքային թիմի անդամ

  • սոցիալական և հաղորդակցական հմտություն
  • լսելու կարողություն
  • հանդուրժողականություն
  • մտքերի հստակ ձևակերպման կարողություն

 

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում

  • պատասխանատու
  • գիտակ
  • ինքնակազմակերպվող
  • կրեատիվ-ստեղծագոծական
  • ոլորտի նորությունների տիրապետող
  • տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին տիրապետող
  • նախաձեռնող
  • բաց գիտակցություն ունեցող
  • մասնագիտական բարձր գիտելիքներ

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ նկարագրված որակավորումներով մարդկանց:

 

Նախադպրոցական կրթություն

  • կյանքին մոտեցված ծրագրեր
  • փոքրաքանակ խմբեր

 

Հանրակրթական դպրոց

  • տրամադրի փորձնական գիտելիքներ
  • լաբորատորիաներ
  • ՏՀՏ-ների լայն կիրառում
  • մանկավարժահոգեբանական գիտելիքներով զինված ուսուցիչներ
  • ինքնուսուցման վրա հիմնված ծրագրեր
  • ինքնուրույն աշխատանքներ
  • տարբերակված ուսուցման տարրերի կիրառում դասապատրաստման ժամանակ
  • կրթություն յոթ տարեկանից
  • ավագ դպրոցը դարձնել ոչ պարտադիր
  • վերանայել չափորոշիչները
  • թեթևացրած դասագրքերի ծրագրերը
  • ուսուցիչների սիստեմատիկ վերապատրաստումներ
  • որակավորման մեխանիզմներ
  • բաց հետադարձ կապի մեխանիզմ

 

Մասնագիտական կրթություն

  • բարձր վարկանիշ

Բարձրագույն կրթություն

  • խորհուրդների կազմալուծում
  • գիտահետազոտական աշխատանքներ իրականացնող
  • դասախոսների բարձր աշխատավարձ
  • առցանց կրթության հնարավորություն

Ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառություն

  • Կազմակերպություն, որը կտրամադրի կրթություն առանց պարտադիր աստիճանի
  • հնարավորություններ բոլոր քաղաքացիների համար
  • կարճաժամկետ ծրագրերի իրականացում, որը կտա որակավորում կամ վերամասնագիտացում
  • պլատֆորմ, որտեղ կլինեն խմբակներ կամ ակումբներ՝ ըստ հետաքրքրության
  • յուրաքանչյուր քաղաքացի, իր անձնական շահերից և պահանջներից ելնելով, պետք է կարողանա այս կամ այն կերպ խթանել իր ինքնազարգացման մակարդակը

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • արդիականացման կարիք ունի` և մեթոդների առումով, և տեխնոլոգիապես
  • կյանքից, տնտեսությունից և պրակտիկայից կտրված կրթական համակարգ, որը չի գործում

 

III. Որո՞նք են ապագա Հայաստանի հատկանիշները, որոնց վերը նշված որակավորումներով մարդիկ կկարողանան հասնել և աջակցել: Խնդրում ենք հնարավորության դեպքում նշել առաջարկվող հատկանիշները` անմիջականորեն կապելով դրանք երկրի ակնկալվող մակարդակի հետ:

  • Ժողովրդավարական, իրավական, իրապես սոցիալական պետություն, որտեղ կհարգվեն մարդկանց անհատական և խմբային իրավունքները և ազատությունները, որտեղ կլինեն իրապես հավասար հնարավորություններ բոլոր քաղաքացիների համար, միջազգայնորեն մրցունակ տնտեսություն

Կրթական համակարգի ինչպիսի՞ կարճաժամկետ (1-2 տարի) բարեփոխումներ են անհրաժեշտ, որպես անհապաղ քայլ առաջարկվող ուղղությամբ արդյունքների հասնելու համար:

  • ուսուցիչների վերապատրաստում
  • համապատասխան ուսումնական միջավայրի ապահովում
  • բաց հետադարձ կապ
  • մրցունակ աշխատավարձ

ԽՈՒՄԲ 12

Ուսանողներ

Հանրակրթական դպրոց ընդունվելիս.

  • Սովորելու մոտիվացիա
  • Սովորելու ցանկություն

Հանրակրթական դպրոցը ավարտելիս.

Ակադեմիական գրագիտություն՝

  • Գիտելիքների բավարար մակարդակ
  • Թվագիտություն
  • Գրագիտություն
  • Ինքնազարգացման հմտություն

Կարողություններ՝

  • Հաղորդակցական հտմություն
  • Քննադատական մտածողություն
  • Բոլոր տեսակի տեղեկատվական տեխնոլոգիաներից օգտվելիս քնադատական մտածողություն դրսևորելու, վերլուծելու և համադրելու կարողություններ
  • Ստացած գիտելիքների գործնական կիրառման կարողություններ և հմտություններ

Անձնային որակներ՝

  • Սոցիալականացում
  • Ճկունություն
  • Հավասարակշռվածություն, հոգեբանական կայունություն
  • Հանդուրժողականություն, համատեղելիության հմտություններ
  • Կամային որակներ
  • Շարժումների կոորդինացիա
  • Ուշադրության կենտրոնացման և տեղափոխման կարողություն
  • Ցանկացած իրավիճակի համարժեք ռեակցիա
  • Կարգապահություն
  • Հասարակական բարձր գիտակցություն
  • Բարձր արժեհամակարգ` հիմնված ազգային հենքի վրա, ազգային ինքնագիտակցություն
  • Գեղագիտական ճաշակ
  • Քաղաքացիական գիտակցություն
  • Նպատակասլացություն
  • Ստեղծարարություն

 

Համալսարանը կամ մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո.

  • Մասնագիտական բարձր որակ
  • Վերը նշված որակների դինամիկա, ինքնազարգացում

Մասնագետներ և այլք

ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր բնութագիր.

  • Քաղաքացիական գիտակցություն
  • Պետական մտածողություն
  • Քաղաքացիական իրավունքների և պարտականությունների իմացություն և կիրառում
  • Ազգային մշակույթի գիտակցություն
  • Արժեհամակարգ

Ուսուցիչ.

  • Այն բոլոր մասնագիտական և անձնային որակները, որոնք թույլ կտան վերը նշված որակների զարգացումը։
  • Ցկյանս սովորող, բաց

Բուհի դասախոս.

  • Այն բոլոր մասնագիտական և անձնային որակները, որը ունի ուսուցիչը` ավելի խորը ակադեմիական հմտություններով։

Ծնող.

  • Քաղաքացիական գիտակցություն
  • Հաղորդակցական հմտություններ
  • Արժեհամակարգ
  • Համագործակցելու պատրաստակամություն
  • Հանդուրժողականություն

Աշխատանքային թիմի անդամ.

  • Հանդուրժող
  • Համագործակցող
  • Հարգալից
  • Բաց

Մասնագետներ իրենց գործունեության ոլորտներում.

  • Մասնագիտական գիտելիքների կիրառում
  • Տեսականը գործնականի վերածելու հմտություն
  • Պատասխանատվության բարձր գիտակցություն
  • Ազնվություն
  • Սեր աշխատանքի նկատմամբ

II. Ինչպիսի՞ բնութագիր պետք է ունենա կրթական համակարգը, որպեսզի ձևավորի վերոնշյալ որակավորումներով մարդկանց:
Նախադպրոցական կրթություն.

  • Ապակուսակցականություն
  • Կառավարման խորհրդի բարձր մասնագիտական և անձնային որակներ
  • Համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագետների առկայություն
  • Համապատասխան նյութատեխնիկական բազա
  • Կոռուպցիայի բացառում

Հանրակրթական դպրոց.

  • Ապակուսակցականություն
  • Կառավարման խորհրդի բարձր մասնագիտական և անձնային որակներ
  • Համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագետների առկայություն
  • Համապատասխան նյութատեխնիկական բազա
  • Կոռուպցիայի բացառում

Մասնագիտական կրթություն.

  • Ապակուսակցականություն
  • Համապատասխան որակավորում ունեցող մասնագետների առկայություն
  • Համապատասխան նյութատեխնիկական բազա
  • Կոռուպցիայի բացառում

Ինչպե՞ս է տարբերվում ներկայիս կրթական համակարգը վերը նշվածից:

  • Ներկա կրթական համակարգը չի համապատասխանում ժամանակի պահանջներին։